Pięć filarów islamu
Pięć filarów to pięć podstawowych praktyk, które nadają rytm dniu muzułmanina i wciąż przypominają mu o Bogu.
Że filarów jest właśnie pięć, mówi wprost hadis Proroka: „Islam zbudowany jest na pięciu…” (hadis: Buchari 8 · Muslim 16). Bywają nazywane też pięcioma zasadami islamu, a ich nazwy to:
1. Szahada — wyznanie wiary.
2. Salat — pięć codziennych modlitw.
3. Zakat — obowiązkowa jałmużna.
4. Saum — post w miesiącu ramadan.
5. Hadżdż — pielgrzymka do Mekki.
Poniżej każdy z nich po kolei: co znaczy i jak wygląda w praktyce.
الشهادة Szahada — wyznanie wiary
Świadectwo, że nie ma boga prócz Allaha, a Muhammad ﷺ jest Jego posłańcem. Pierwsza część mówi o jedności Boga, druga o zaufaniu do tego, kto przekazał przesłanie. To brama do islamu i fundament pozostałych filarów; te same słowa muzułmanin powtarza potem w każdej modlitwie, kilka razy dziennie. Więcej o szahadzie →
الصلاة Salat — modlitwa
Pięć krótkich modlitw w ciągu dnia, o wyznaczonych porach: o świcie, w południe, po południu, o zachodzie i wieczorem. W zwykły wtorek to za każdym razem kilka minut: krótkie obmycie, zwrócenie się w stronę Mekki i parę pokłonów, czy to w domu, w pracy, czy w podróży. Rytm pięciu modlitw rozkłada dzień tak, by pamięć o Bogu wracała w każdej jego porze, kierowana wprost do Niego, bez pośredników.
الزكاة Zakat — obowiązkowa jałmużna
Raz w roku wiernemu wypada policzyć swoje oszczędności i oddać z nich część (zwykle około 2,5%) rodzinom w potrzebie. W islamie nie jest to łaska bogatego, lecz prawo ubogiego: zakat oczyszcza majątek z egoizmu i wiąże wspólnotę troską o słabszych.
الصوم Saum — post w ramadanie
Przez miesiąc ramadan muzułmanie powstrzymują się od jedzenia, picia i innych przyjemności od świtu do zachodu słońca. Dzień zaczyna się posiłkiem przed świtem, a kończy wspólnym przerwaniem postu o zmierzchu, często z rodziną i sąsiadami. Post uczy cierpliwości, wdzięczności i współczucia dla głodnych; zwolnieni są ci, dla których byłby szkodliwy: chorzy, podróżni, kobiety w ciąży czy karmiące.
الحج Hadżdż — pielgrzymka do Mekki
Pielgrzymka do Mekki, którą raz w życiu odbywa każdy, kogo na to stać i komu pozwala zdrowie — dla wielu to marzenie, na które oszczędza się latami. Wszyscy wkładają wtedy te same proste, białe szaty, tak że nie sposób odróżnić bogatego od ubogiego: miliony ludzi z całego świata stają obok siebie jako równi przed Bogiem.
Ten rytm — od kilku minut modlitwy po raz w życiu odbywaną pielgrzymkę — utrzymuje wiarę żywą w codzienności.
Częste pytania
Ile jest filarów islamu? Pięć: szahada, salat, zakat, saum i hadżdż. To one wyznaczają rytm życia muzułmanina.
Czym różnią się filary islamu od filarów wiary? Filary islamu to praktyka, czyli to, co muzułmanin robi. Filary wiary (iman) to treść wiary: wiara w Boga, aniołów, objawione księgi, proroków, Dzień Sądu oraz Boże postanowienie (kadar). Wymienił je sam Prorok, pytany o wiarę (hadis: Muslim 8).