Czym jest szariat?
Szariat to w islamie Boża droga życia: sposób, w jaki wierzący modli się, traktuje ludzi, prowadzi rodzinę i codzienność — od uczciwości w handlu po to, co je na obiad.
Słowo, które znaczy „droga”
„Szariat” dosłownie oznacza drogę prowadzącą do źródła wody, a więc do życia. W języku wiary to Boże wskazówki, jak żyć dobrze i blisko Stwórcy. Sam Koran używa tego obrazu:
„…Dla każdego z was uczyniliśmy normę i drogę otwartą.”Koran 5:48 · tłum. J. Bielawskiego
Szariat nie jest więc jedną „księgą kar”, lecz całościowym ładem: obejmuje modlitwę, post, jałmużnę, uczciwość, relacje w rodzinie, jedzenie (halal) i sposób traktowania ludzi.
Z czego naprawdę się składa
Zdecydowana większość szariatu dotyczy życia osobistego i duchowego, a nie państwa. To pytania w rodzaju: jak się modlić, jak pościć, jak uczciwie handlować, jak dbać o rodziców i sąsiada, co jeść. W tej codziennej roli przypomina to, czym dla praktykującego żyda jest halacha, a dla katolika prawo kanoniczne: uporządkowanie pobożności, nie kodeks karny.
Po co jest szariat?
Uczeni islamu od wieków ujmują to w tzw. cele szariatu (makasid) — klasyczny wykład dał im asz-Szatibi: wszystkie jego przepisy służą ochronie pięciu dóbr — religii, życia, rozumu, potomstwa i majątku. Każdy z tych przepisów chroni któreś z nich: zakaz alkoholu strzeże rozumu, nakaz uczciwości w handlu chroni cudzy majątek, a ochrona życia i bezpieczeństwa stoi za surowością wobec przemocy.
Czy szariat to prawo karne?
W ogromnej większości — nie: to opisana wyżej droga wiary i codziennego życia. Prawo karne (tzw. hudud) jest w prawie islamu osobną, wąską dziedziną i rządzi się twardymi zasadami: wymierzać je może wyłącznie sąd i władza państwa, w którym takie prawo obowiązuje — nigdy pojedynczy człowiek — a warunki dowodowe czynią karę wyjątkiem, nie regułą.
Klasyczna zasada głosi, że wątpliwość oddala karę, a skrucha jest u Boga lepsza od niej (Koran 5:39). Większość muzułmanów świata żyje dziś pod prawem cywilnym swoich państw.
Czy muzułmanie chcą wprowadzić szariat w Polsce?
Dla muzułmanina mieszkającego w Polsce szariat oznacza przede wszystkim praktykę osobistą: modlitwę, post, uczciwość, jedzenie halal i dobre traktowanie ludzi. Nie jest żądaniem zmiany prawa kraju ani nie stoi w sprzeczności z byciem lojalnym, praworządnym mieszkańcem.
Islam wprost nakazuje dotrzymywać zobowiązań: „Bądźcie wierni zobowiązaniom!” (Koran 5:1). Z tej zasady uczeni wywodzą także obowiązek poszanowania prawa kraju, w którym muzułmanin mieszka na mocy umowy — wizy czy obywatelstwa.