Czym jest Tauhid?
Tauhid to fundament islamu — wiara w absolutną, niepodzielną jedność Boga. Nie tylko „jest jeden Bóg”, ale też: tylko On stwarza, tylko Jemu należy się cześć, a Jego przymioty są doskonałe i niepodobne do niczego ze stworzenia.
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُوًا أَحَدٌ
„Mów: On — Bóg Jeden, Bóg Wiekuisty! Nie zrodził i nie został zrodzony! Nikt Jemu nie jest równy!”
Koran 112 · Sura Al-Ichlas · tłum. J. BielawskiegoTrzy wymiary jedności
Klasycznie mówi się o trzech, wzajemnie powiązanych aspektach Tauhidu.
توحيد الربوبية Jedność Panowania (ar-Rububijja). Świat ma jednego Stwórcę i Pana. To Bóg powołał wszystko do istnienia, daje życie i śmierć oraz utrzymuje wszechświat w istnieniu; nic nie dzieje się poza Jego wiedzą i wolą.
توحيد الألوهية Jedność w oddawaniu czci (al-Uluhijja). Skoro Bóg jest jeden, to i cała cześć należy wyłącznie do Niego. Modlitwa, prośba, ślubowanie i ostateczne zaufanie kierują się wprost do Boga, a nie do proroków, świętych, aniołów czy przedmiotów.
توحيد الأسماء والصفات Jedność imion i przymiotów (al-Asma was-Sifat). Boga opisujemy tak, jak On sam opisał siebie w Koranie: Miłosierny, Wszechwiedzący, Żywy, Wiekuisty. Jego przymioty są doskonałe i niepodobne do niczego, co stworzone; nie wyobrażamy sobie Boga na ludzką miarę.
Przeciwieństwo Tauhidu
Odwrotnością jedności Boga jest szirk — dodawanie Bogu „wspólników”: oddawanie czci komukolwiek lub czemukolwiek obok Niego albo przypisywanie stworzeniu tego, co należy się tylko Stwórcy. Cała czujność islamu wobec pośredników, kultu wizerunków czy grobów bierze się właśnie z troski o czystość tej jedności.
Dlaczego to takie ważne
Z Tauhidu wynika najprostsza, a zarazem najgłębsza cecha islamu: więź z Bogiem jest bezpośrednia. Nie potrzeba pośredników, kapłaństwa ani niczyjego wstawiennictwa — człowiek zwraca się do Stwórcy wprost, w każdej chwili i w każdym miejscu. Ta jedność porządkuje też życie: skoro jest jeden Pan, to jeden jest kierunek, jedna miara dobra i jeden adresat nadziei.
Częste pytania
Czy „Allah” to inny Bóg? Nie. „Allah” to po prostu arabskie słowo „Bóg” — tego samego, w którego wierzą chrześcijanie i żydzi. Używają go również arabscy chrześcijanie, czytając Biblię.
Dlaczego bez pośredników? Ponieważ Bóg jest bliżej człowieka niż ktokolwiek inny i nie potrzebuje „pełnomocników”. Każdy może zwrócić się do Niego sam, we własnym języku i własnymi słowami.